La Caja de Ahorros y Pensiones de Barcelona, "la Caixa", została założona 5 kwietnia 1904 roku przez katalońskiego prawnika Francesca Moragasa Barreta dzięki pomocy i zaangażowaniu wielu katalońskich instytucji oraz społeczeństwa. Celem "la Caixa" było zachęcanie społeczeństwa do planowania oszczędzania oraz emerytur, co dzisiaj mogłyby zostać określone jako zaledwie cele finansowe, ale w kontekście historycznym miały za zadanie pomóc ubogim pracownikom osiągnąć niezależność finansową i bezpieczeństwo.

Francesc Moragas (1868-1935) był założycielem i pierwszym Prezesem Zarządu “la Caixa”.

W latach trzydziestych główna siedziba ”la Caixa” mieściła się przy ulicy Laietana w Barcelonie. W dniu 16 kwietnia 1904 roku Król Alfons XIII oficjalnie zainaugurował działalność Caja de Pensiones para la Vejez w Pałacu Sztuk Pięknych w Barcelonie, miejscu wielu znaczących wydarzeń. Podczas inauguracji monarchę mianowano Dyrektorem Honorowym i protektorem nowego przedsięwzięcia.

Ideą Moragas’a, pierwszego Dyrektora Generalnego ”la Caixa” było stworzenie prywatnej instytucji, która w ówczesnych, społecznie niespokojnych czasach, mogła zaoferować instrument zapewniający emeryturę oraz ubezpieczenie na wypadek inwalidztwa.

W tym samym czasie Moragas i jego współpracownicy wprowadzili również instrumenty oszczędnościowe. W taki sposób narodziła się "la Caixa" jako pierwsze oferująca ubezpieczenia społeczne.

Francesc Moragas propagował ambitny i profesjonalny sposób zarządzania, który zasadniczo różnił się od modelu dominującego w tamtych czasach w innych kasach oszczędnościowych. Stworzono oddziały w głównych katalońskich miejscowościach, w których wprowadzono nowoczesne zarządzanie finansowe i oferowano zróżnicowane produkty oszczędnościowe. "la Caixa" szybko rozwijała się na terytorium Katalonii i na Balearach, mając na celu rozpowszechnianie nowoczesnych produktów finansowych. Należy pamiętać, iż "la Caixa" była hiszpańskim pionierem w dziedzinie pomocy społecznej, jednym z podstawowych filarów dzisiejszego systemu ubezpieczeń społecznych.

Fundacja "la Caixa"

"la Caixa", której cel zakończenia marginalizacji społecznej był powiązany z socjoekonomicznym rozwojem jej obszaru działania, szybko zgłębiła nowe sposoby działań społecznych. Po raz kolejny pokazała swój innowacyjny charakter zmieniając koncept pracy społecznej w kasach oszczędnościowych. Do tamtego dnia, "la Caixa" oraz inne kasy oszczędnościowe, przeznaczały wszystkie zyski na rezerwy, ograniczając wydatki socjalne jedynie do przyznawania nagród klientom oraz do przekazywania datków na instytucje charytatywne i kulturalne. Od 1917 roku "la Caixa" zaczęła przekazywać część zysków na działalność społeczną i w 1918 roku zdecydowano o powstaniu fundacji w celu efektywnego i profesjonalnego zarządzania przekazanymi środkami. Zamiast prowadzić działalność charytatywną, postanowiono zapewnić pomoc społeczną oraz kulturalną, co miało pomóc w poprawie jakości życia wielu osób. W przeciągu kilku lat, innowacje te miały zostać uwzględnione w hiszpańskiej legislacji.

Taki stopień oddania społeczeństwu był zachowywany przez te wszystkie lata. Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, współczesna "la Caixa", powstała z połączenia w 1990 roku z założoną w 1844 roku Caja de Ahorros y Monte de Piedad de Barcelona. Świadczy to o lojalności wobec zasad zaangażowania społecznego i ekonomicznego w stosunku do obszaru działalności, który stanowił inspirację dla założycieli Caja de Pensiones.

Obecnie "la Caixa" jest trzecią co do wielkości instytucją finansową w Hiszpanii i liderem wśród hiszpańskich i europejskich kas oszczędnościowych. "la Caixa" kontynuuje selektywny plan rozwoju poza Katalonię i Baleary, powiększając swoją rozległą sieć oddziałów w hiszpańskim systemie finansowym. Jednocześnie poprzez swoją fundację utrzymuje działalność socjalną, kulturalną, edukacyjną oraz naukową.

Historia symbolu

Pod koniec lat siedemdziesiątych "la Caixa" zdecydowała się zbudować nową tożsamość korporacyjną celem odróżnienia się od innych hiszpańskich instytucji finansowych. Chodziło o to, aby obdarzyć "la Caixa" jedyną w swoim rodzaju tożsamością, która z jednej strony byłaby rozpoznawalna, a z drugiej, aby można było się z nią łatwo zidentyfikować. Zadanie to zostało powierzone firmie Landor Associates. Ze wszystkich otrzymanych propozycji wybrano najodpowiedniejszą ofertę zamawiając u artysty katalońskiego, Joana Miró gobelin, którego obraz stał się emblematem "la Caixa".

W ten sposób w 1980 roku gwiazda i jej barwy, tak śródziemnomorskie i charakterystyczne dla Miró, stały się symbolem instytucji. Od tego czasu znak "la Caixa" stworzył swoisty styl w sferze wizerunku korporacyjnego w hiszpańskim sektorze finansowym. Jego powszechna obecność zarówno na ulicach, jak i w mediach uczyniła gwiazdę "la Caixa" znaną w całym kraju.

Reorganizacja Grupy ”la Caixa”

W dniu 27 stycznia 2011 zarząd ”la Caixa” ogłosił reorganizację Grupy, w wyniku czego ”la Caixa” przekazała swoją działalność bankową grupie Criteria CaixaCorp, która zmieniła swoją nazwę na CaixaBank. Criteria CaixaCorp przekazała część swoich udziałów w spółkach sektora przemysłowego nowej grupie, zależnej od ”la Caixa”.
W ten sposób ”la Caixa” zachowuje swoją formę prawną i charakter kasy oszczędnościowej – utrzymując status lidera, darzonego powszechnym zaufaniem, aktywnego społecznie – i jest największym udziałowcem CaixaBank, nowego banku notowanego na giełdzie, za pomocą którego grupa prowadzi pośrednio działalność finansową.
CaixaBank łączy teraz wszelkie formy działalności bankowej grupy ”la Caixa”, działalność ubezpieczeniową oraz zarządza udziałami międzynarodowych banków oraz spółek Telefónica i Repsol. Bank stał się liderem w hiszpańskim sektorze finansowym i ubezpieczeniowym, zajmując się również działalnością pokrewną. Bank posiada 5200 oddziałów, spośród największych hiszpańskich grup finansowych cieszy się najmniejszym wskaźnikiem niewypłacalności swoich klientów oraz prowadzi najlepsze strategie hedgingowe i dysponuje największym kapitałem własnym.
”la Caixa” stworzyła również nową grupę zarządzającą udziałami spółek sektora przemysłowego dawnej grupy Criteria CaixaCorp (abertis, Agbar, Gas Natural Fenosa, PortAventura oraz Mediterránea) oraz Servihabitat, prowadzącą również działalność związaną z obsługą rynku nieruchomości.
W skutek reorganizacji Grupy ”la Caixa” zachowała swoją formę prawną i kontynuuje działalność kasy oszczędnościowej, która dzięki nowej strukturze finansowej została wzmocniona. Zmiany te gwarantują rozwój Grupy w przyszłości, która dzięki swojemu wzrostowi, jest w stanie zapewnić poprawę prowadzonej działalności społecznej.